Niebezpieczne jest ciśnienie tętnicze od 180/110 mm Hg, a ciśnienie od 180/120 mm Hg z bólem w klatce piersiowej, dusznością, silnym bólem głowy, zaburzeniami widzenia, mowy lub niedowładem to stan nagły, który wymaga wezwania pomocy pod numer 112. Nadciśnienie tętnicze rozpoznaje się, gdy ciśnienie mierzone w gabinecie wynosi co najmniej 140/90 mm Hg (w pomiarach domowych co najmniej 135/85 mm Hg). Zbyt niskie ciśnienie jest groźne, gdy powoduje omdlenia, splątanie lub objawy wstrząsu.
Redakcja Tomipomaga.pl przygotowała ten tekst dla osób, które mierzą ciśnienie w domu i chcą wiedzieć, jakie wyniki są prawidłowe, które wymagają wizyty u lekarza, a które natychmiastowej pomocy.
Jakie wartości ciśnienia są prawidłowe, a jakie świadczą o nadciśnieniu?
| Kategoria (pomiar w gabinecie) | Ciśnienie skurczowe (mm Hg) | Ciśnienie rozkurczowe (mm Hg) |
|---|---|---|
| optymalne | poniżej 120 | poniżej 80 |
| prawidłowe | 120–129 | 80–84 |
| wysokie prawidłowe | 130–139 | 85–89 |
| nadciśnienie 1. stopnia | 140–159 | 90–99 |
| nadciśnienie 2. stopnia | 160–179 | 100–109 |
| nadciśnienie 3. stopnia | 180 i więcej | 110 i więcej |
Podział pochodzi z wytycznych europejskich i Polskiego Towarzystwa Nadciśnienia Tętniczego. U większości osób leczonych z powodu nadciśnienia lekarze dążą do wartości poniżej 130/80 mm Hg, jeśli są dobrze tolerowane.
Kiedy wysokie ciśnienie wymaga natychmiastowej pomocy?
Ciśnienie od 180/120 mm Hg z którymkolwiek z tych objawów wymaga wezwania pomocy pod 112:
- ból lub ucisk w klatce piersiowej,
- duszność,
- silny ból głowy, splątanie, senność,
- zaburzenia widzenia,
- zaburzenia mowy, opadający kącik ust, osłabienie ręki lub nogi,
- drgawki.
Ciśnienie od 180/110 mm Hg bez takich objawów wymaga ponownego pomiaru po kilku minutach odpoczynku i pilnego kontaktu z lekarzem w ciągu kilku godzin, a nie gwałtownego obniżania ciśnienia na własną rękę. Zbyt szybkie obniżenie ciśnienia może niedokrwić mózg lub serce.
Jakie są objawy nadciśnienia?
Nadciśnienie tętnicze przez lata często nie daje żadnych objawów, dlatego najpewniejszym sposobem wykrycia nadciśnienia jest regularny pomiar ciśnienia. Gdy objawy się pojawiają, są niecharakterystyczne: ból głowy (zwłaszcza w okolicy potylicy rano), zawroty głowy, kołatanie serca, męczliwość, krwawienia z nosa, zaczerwienienie twarzy. Nieleczone nadciśnienie uszkadza serce, mózg, nerki i oczy i zwiększa ryzyko zawału serca, udaru mózgu i niewydolności nerek.
Kiedy niskie ciśnienie jest niebezpieczne?
Niskie ciśnienie (niedociśnienie) to zwykle ciśnienie skurczowe poniżej 90–100 mm Hg. Niskie ciśnienie bez objawów, np. u młodych, szczupłych osób i sportowców, nie jest groźne. Niskie ciśnienie jest niebezpieczne, gdy towarzyszą mu:
- omdlenia, zwłaszcza przy wstawaniu,
- splątanie, bladość, zimna i spocona skóra, szybkie tętno (objawy wstrząsu),
- ból w klatce piersiowej lub duszność.
Osobę, która zemdlała, układa się na plecach z uniesionymi nogami; nieprzytomną, oddychającą w pozycji bocznej. Nagły spadek ciśnienia z objawami wstrząsu wymaga wezwania pomocy pod 112. Więcej opisuje tekst Niedociśnienie tętnicze.
Jakie tętno jest prawidłowe?
Prawidłowe tętno spoczynkowe u dorosłego wynosi 60–100 uderzeń na minutę. Tętno poniżej 60 to bradykardia, która u sportowców bywa normą. Tętno powyżej 100 w spoczynku to tachykardia, która może wynikać z gorączki, odwodnienia, niedokrwistości, nadczynności tarczycy lub zaburzeń rytmu serca. Kołatanie serca z omdleniem, bólem w klatce piersiowej lub dusznością wymaga pilnej pomocy.
Jak prawidłowo mierzyć ciśnienie w domu?
- Mierz ciśnienie rano przed lekami i śniadaniem oraz wieczorem, po 5 minutach odpoczynku w pozycji siedzącej.
- Siedź z oparciem pleców, stopy na podłodze, ręka oparta na stole na wysokości serca.
- Załóż mankiet na gołe ramię, dopasowany do obwodu ramienia.
- Wykonaj 2 pomiary w odstępie 1–2 minut i zapisz oba wyniki.
- Przez 30 minut przed pomiarem nie pal, nie pij kawy i nie ćwicz.
Opinie o lekach na nadciśnienie znajdziesz w kategorii Nadciśnienie tętnicze na Tomipomaga.pl.
Niebezpieczne ciśnienie w skrócie
Ciśnienie optymalne to poniżej 120/80 mm Hg, a nadciśnienie zaczyna się od 140/90 mm Hg w gabinecie (135/85 mm Hg w domu). Ciśnienie od 180/120 mm Hg z bólem w klatce piersiowej, dusznością lub objawami neurologicznymi to stan nagły i wymaga telefonu pod 112. Niskie ciśnienie jest groźne, gdy powoduje omdlenia lub objawy wstrząsu.
Najczęstsze pytania o ciśnienie krwi
Czy ciśnienie 140/90 jest groźne?
Ciśnienie 140/90 mm Hg w powtarzanych pomiarach oznacza nadciśnienie 1. stopnia. Nie jest stanem nagłym, ale wymaga wizyty u lekarza i zmiany stylu życia, a często leczenia.
Co zrobić przy ciśnieniu 200/100?
Przy ciśnieniu 200/100 mm Hg trzeba usiąść, odpocząć kilka minut i powtórzyć pomiar. Ból w klatce piersiowej, duszność, zaburzenia mowy lub widzenia wymagają telefonu pod 112; bez objawów trzeba pilnie skontaktować się z lekarzem.
Jakie ciśnienie jest za niskie?
Za niskie jest zwykle ciśnienie skurczowe poniżej 90 mm Hg, zwłaszcza gdy powoduje zawroty głowy lub omdlenia.
Czy wysokie ciśnienie zawsze daje objawy?
Wysokie ciśnienie często nie daje żadnych objawów przez lata, dlatego dorośli powinni mierzyć ciśnienie co najmniej raz w roku.