Kolkę u niemowlaka zmniejsza przede wszystkim uspokajanie dziecka: noszenie, kołysanie, ciepła pieluszka na brzuszek, masaż brzuszka i ograniczenie hałasu i światła, a także karmienie w spokoju i odbijanie po posiłku. Kolka niemowlęca to napady niedającego się ukoić płaczu u zdrowego dziecka, które zaczynają się zwykle w 2.–3. tygodniu życia i mijają samoistnie do 4.–5. miesiąca. Kolki nie da się wyleczyć, można jedynie łagodzić jej objawy.
Redakcja Tomipomaga.pl przygotowała ten poradnik dla rodziców niemowląt z kolką, którzy chcą wiedzieć, co naprawdę pomaga i kiedy płacz dziecka wymaga wizyty u lekarza.
Jak rozpoznać kolkę u niemowlaka?
Kolkę niemowlęcą rozpoznaje się według tzw. reguły trzech: dziecko płacze łącznie ponad 3 godziny dziennie, przez co najmniej 3 dni w tygodniu, od co najmniej 3 tygodni. Napady płaczu pojawiają się najczęściej po południu i wieczorem. Podczas napadu dziecko ma zaczerwienioną twarz, podkurcza nóżki, zaciska piąstki, pręży się i oddaje gazy. Między napadami dziecko z kolką je, rośnie i przybiera na wadze prawidłowo.
Jak krok po kroku uspokoić niemowlę z kolką?
- Sprawdź podstawowe potrzeby: czy dziecko nie jest głodne, przegrzane, nie ma mokrej pieluszki i nie ma gorączki.
- Noś i kołysz dziecko, np. w pozycji „na tygryska”, czyli brzuszkiem na przedramieniu rodzica.
- Połóż ciepłą (nie gorącą) pieluszkę na brzuszek albo przytul dziecko brzuszkiem do swojego ciała.
- Masuj brzuszek delikatnymi, okrężnymi ruchami zgodnie z ruchem wskazówek zegara.
- Wycisz otoczenie: przygaś światło, ogranicz hałas i liczbę osób wokół dziecka; niektórym dzieciom pomaga jednostajny szum.
- Odbij dziecko po karmieniu, trzymając je pionowo, żeby pozbyło się połkniętego powietrza.
- Zrób przerwę, gdy brakuje ci sił: połóż dziecko bezpiecznie w łóżeczku i odpocznij kilka minut albo poproś o zmianę drugą osobę.
Dziecka nigdy nie wolno potrząsać. Potrząsanie niemowlęciem może spowodować ciężkie uszkodzenie mózgu (zespół dziecka potrząsanego).
Jak karmić niemowlę z kolką?
Dziecko z kolką karmi się w spokoju, w pozycji półpionowej, bez pośpiechu. Przy karmieniu butelką smoczek powinien być cały czas wypełniony mlekiem, a otwór w smoczku dopasowany do wieku dziecka; pomocne bywają butelki antykolkowe. Przy karmieniu piersią warto sprawdzić z położną lub doradczynią laktacyjną, czy dziecko prawidłowo chwyta pierś.
Zmiana diety matki karmiącej lub mleka modyfikowanego ma sens tylko wtedy, gdy lekarz podejrzewa alergię na białka mleka krowiego, np. przy krwi w stolcu, wysypce, wymiotach lub słabym przybieraniu na wadze. Matka karmiąca nie powinna sama eliminować wielu produktów z diety, bo nie ma dowodów, że warzywa „wzdymające” wywołują kolkę u dziecka.
Czy krople i probiotyki na kolkę działają?
Badania potwierdzają częściowe działanie jednego probiotyku: szczepu Lactobacillus reuteri DSM 17938, który u niemowląt karmionych piersią może skracać czas płaczu. Krople z symetykonem są bezpieczne, ale badania nie potwierdziły, że zmniejszają kolkę bardziej niż placebo. Herbatek ziołowych nie podaje się niemowlętom poniżej 6 miesięcy. Opinie rodziców o preparatach na wzdęcia i kolkę znajdziesz w kategorii Kolka jelitowa na Tomipomaga.pl.
Kiedy płacz niemowlęcia wymaga wizyty u lekarza?
- dziecko ma gorączkę (u niemowlęcia poniżej 3 miesięcy już od 38°C),
- dziecko wymiotuje, zwłaszcza chlustająco lub zieloną treścią,
- w stolcu jest krew albo dziecko ma biegunkę,
- dziecko słabo je i nie przybiera na wadze,
- płacz brzmi inaczej niż zwykle, jest słaby lub bardzo przenikliwy,
- dziecko jest apatyczne lub trudno je dobudzić,
- płacz zaczął się po 4. miesiącu życia albo nie mija po 5. miesiącu.
Kolka u niemowlaka w skrócie
Kolka niemowlęca to napady płaczu ponad 3 godziny dziennie u zdrowego dziecka, które mijają same do 4.–5. miesiąca życia. Pomaga noszenie, kołysanie, ciepło i masaż brzuszka, wyciszenie otoczenia oraz spokojne karmienie z odbijaniem. Probiotyk L. reuteri DSM 17938 może pomóc dzieciom karmionym piersią. Gorączka, wymioty, krew w stolcu i słabe przybieranie na wadze wymagają wizyty u lekarza.
Najczęstsze pytania o kolkę u niemowląt
Do kiedy trwa kolka u niemowlaka?
Kolka niemowlęca zwykle słabnie po 3. miesiącu życia i mija do 4.–5. miesiąca.
Czy dieta mamy karmiącej wywołuje kolkę?
Dieta mamy karmiącej zwykle nie wywołuje kolki. Dietę eliminacyjną stosuje się tylko po rozpoznaniu przez lekarza alergii na białka mleka krowiego.
Czy Espumisan pomaga na kolkę?
Krople z symetykonem, np. Espumisan, są bezpieczne, ale badania nie potwierdziły ich skuteczności w kolce niemowlęcej.
Czy kolka szkodzi dziecku?
Kolka nie szkodzi zdrowiu dziecka i nie wpływa na jego rozwój, ale bywa bardzo wyczerpująca dla rodziców.